fa جهش های مقاومت دارویی ژنHIV-1RT در بیماران تحت درمان با داروهای ضد رتروویروسی (HAART) تحقيقي Original Paper چکیده زمینه و هدف: استفاده از داروهای ضد رتروویروسیHAART به طور موثری مانع از پیشرفت همانند سازی ویروس HIV-1 و افزایش طول عمر بیماران می شود. دلایل فراوانی برای عدم موفقیت درمان بیماران وجود دارد. یکی از مهمترین دلایل عدم موفقیت درمان بیماران، مقاومت دارویی است. هدف این مطالعه، تعیین جهش های مقاومت دارویی ژن RT این ویروس در بیماران تحت درمان با داروهای ضد رترو ویروسی بود. روش بررسی: در این مطالعۀ توصیفی- مقطعی از 130 بیمار HIV مثبت تحت درمان با داروهای ضد رتروویروسی(HAART) خون وریدی گرفته شد. جهت تعیین جهش های مقاومت دارویی، با استفاده از پرایمرهای اختصاصی ژن RT مراحل RT-PCR و PCR انجام و تعیین توالی شدند. زیر واحد ها وجهش ها با استفاده ازStanford HIV drug resistance sequence database تعیین شدند. یافته ها: در 122 بیمار تحت درمان، اکثر جهش های اصلی مربوط به داروهای نوکلئوزیدی و غیرنوکلئوزیدی بودند. در 4/66 درصد از بیماران زیر واحد A ، 2/26درصد زیر واحد D و 4/7درصد زیر واحد B یافت شد. بیماران به داروهای نوکلئوزیدی مهارکنندۀ RT (NRTI) 7/23 درصد و غیر نوکلئوزیدی مهارکنندۀ RT (NNRTI) به میزان3/30 درصد مقاوم بودند. بیشترین مقاومت مربوط به نویراپین و افاویرنز بود که به ترتیب3/21 و 7/19 درصد بودند. کمترین مقاومت مربوط به زیدوویدین و تنوفویر بود و112 نفر(5/91%) از بیماران به هر دو دارو حساس بودند. نتیجه گیری: استفاده از دو داروی مهارکنندۀ نوکلئوزیدیRT و یک داروی مهارکنندۀ پروتئاز در درمان HAART می تواند موثر باشد. واژه های کلیدی: HIV ، مهارکنندۀ نوکلئوزیدی RT، مهارکنندۀ غیرنوکلئوزیدی RT، مقاومت دارویی Abstract Background and Objective: Highly Active Antiretroviral Therapy (HAART) can effectively prevent the progression of HIV-1 replication and increase life expectancy. There are numerous causes of treatment failure and the leading one is drug resistance. Thus, we aimed to determine the HIV RT gene drug resistance mutations in patients treated with antiretroviral medications. Material and Methods: In this cross - sectional study, venous blood was taken from 130 HIV-positive patients treated with antiretroviral medications. In order to determine drug resistance mutations, RT-PCR and PCR steps were performed using RT gene specific primers. Subtypes and mutations in the virus genome were determined using the Stanford HIV drug resistance sequence database. Results: In 122 treating patients, most of the major mutations were associated with nucleoside and non-nucleoside drugs. subtype A in 66.4%, subtype D in 26.2% and subtype B in 7.4% of the participants were reported. They were resistant to Nucleoside RT Inhibitor drugs (23.7%) and Non-Nucleoside RT Inhibitor drugs(30.3%). The highest were related to Nevirapine (21.3%) and Efavirenz (19.7%) and the lowest to both Tenofovir and Zidovudine (91.5%). Conclusion: The use of two nucleoside RT inhibitor drugs combined with one protease inhibitor drug could be effective in the treatment of HAART. Key words: HIV, Nucleoside RT Inhibitor, Non- Nucleoside RT Inhibitor HIV, Nucleoside RT Inhibitor, Non- Nucleoside RT Inhibitor 1 8 http://mlj.goums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-282&slc_lang=fa&sid=1 Gol Mohammadi, R رضا گل محمدی 10031947532846008321 10031947532846008321 No School of Medicine, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان Tabaraei, A علیجان تبرائی 10031947532846008322 10031947532846008322 No Golestan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی گلستان Abbasi, A عبدالله عباسی 10031947532846008323 10031947532846008323 No Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran ، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Khademi, N ناهید خادمی 10031947532846008324 10031947532846008324 No Kermanshah, Iran دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه Mahdavian, B بهزاد مهدویان 10031947532846008325 10031947532846008325 No Kermanshah, Iran دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه Javid, N ناعمه جاوید 10031947532846008326 10031947532846008326 No Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان Kaleji, H حسن کالجی 10031947532846008327 10031947532846008327 No Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان kamasi,A علی کماسی 10031947532846008328 10031947532846008328 No Bazoori, M مسعود بازوری 10031947532846008329 10031947532846008329 No Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان Moradi, A عبدالوهاب مرادی abmoradi@yahoo.com 10031947532846008330 10031947532846008330 Yes School of Medicine, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان